Rosnąca wielkość miotów w nowoczesnej hodowli stanowi coraz większe wyzwanie dla rolników zajmujących się hodowlą prosiąt. Kojce porodowe często nie zapewniają lochom wystarczająco dużo miejsca, aby mogły zachowywać się naturalnie. Jednocześnie niemieckie prawo dotyczące ochrony zwierząt wymaga, aby od 2036 r. okresy przetrzymywania zwierząt w zamknięciu zostały znacząco skrócone. Zmusza to rolników do tworzenia alternatyw projektowania i zarządzania stadem.
Dobrostan zwierząt jako wartość dodana: dlaczego system Agilo RS przekonuje na wielu frontach
Ukierunkowanie na grupowe utrzymanie loch karmiących
Dobrostan zwierząt jako wartość dodana:
W niemieckim powiecie Ammerland (Dolna Saksonia) rodzina Specht opracowała innowacyjny system zarządzania i wdrożyła go we współpracy z Big Dutchman. Koncepcja ta znana jest pod nazwą Agilo RS i łączy w sobie utrzymywanie grupowe loch, swobodę przemieszczania się oraz zoptymalizowaną higienę.
Chlewnia składa się z dwóch komór/sekcji, z których każda ma sześć kojców (5,5 m × 3,0 m). W każdym kojcu przebywają trzy lochy i ich prosięta. Dla prosiąt przewidziano przestrzeń o powierzchni 4,5 m², oddzieloną od strefy dla macior ścianą koryta. Prosięta mogą swobodnie przemieszczać się między legowiskiem a częścią wspólna kojca grupowego; podczas zabiegów dostęp można zamknąć, pociągając za linę.
Kojce grupowe podzielone są na obszary funkcjonalne:
- Strefa odpoczynku: podłoga żeliwna o duzym udziale części stałej w stosunku do szczelin.
- Strefa aktywności: podłoga w całości wyłożona rusztami z tworzywa sztucznego.
- Miejsce do defekacji: żeliwna podłoga z przegrodami ażurowymi umożliwiającymi kontakt i poidłami w tylnej części chlewni.
Nieobrobione kantówki dębowe stanowią elementy konstrukcyjne i użytkowe.
Koncepcja zakłada przeniesienie loch i prosiąt do kojców grupowych w trzecim dniu życia prosiąt. Pierwsze do kojców grupowych wprowadzane są lochy. W drodze do kojców grupowych prosięta są poddawane zabiegowi w oddzielnym pomieszczeniu, które ma własny system wentylacji, co ma poprawić bezpieczeństwo pracy (np. w przypadku stosowania izofluranu do kastracji). Ogonów się nie przycina, tzn. prosięta są hodowane z nienaruszonymi ogonami.
Grupa pozostaje razem średnio przez 35 dni, zanim prosięta zostaną przeniesione do kojców warchlakowych. Sucha pasza dla loch podawana jest do koryt umieszczonych na posadzce. Dostęp do tych koryt możliwy jest zarówno od strony prosiąt, jak i od strony grupy loch. Prosięta mogą więc również próbować paszę z koryt, co pozwala im nauczyć się „jeść” od loch.
Do mycia pomieszczeń używany jest robot, co pozwala zaoszczędzić czas i środki.
Wyniki
Zdrowie i zachowanie zwierząt
- Lochy po odsadzeniu są dość spokojne, nie ma wyraźnych walk o ustalenie hierarchii ani agresji.
- Większa swoboda ruchu oznacza, że lochy pozostają w lepszej kondycji, pobierają więcej paszy i dłużej zachowują dobrą kondycję.
- Urazy sutków zdarzają się zdecydowanie rzadziej.
Rozwój prosiąt
- W pierwszym tygodniu życia prosięta hodowane w kojcach grupowych są o 6–7% lżejsze od porównywalnych prosiąt hodowanych w indywidualnych kojcach porodowych.
- Jednak 35 dnia są o ponad 1 kg cięższe.
- Pod koniec fazy odchowu (dzień 75) przewaga wagowa wynosi ponad 4 kg.
- Po odsadzeniu spożycie paszy nie spada, jak to zwykle bywa. Zamiast tego występuje lekkie zahamowanie wzrostu, gdy prosięta są przenoszone do grupy, które jednak szybko ustępuje.
- W fazie wzrostu świnie osiągają dzienne przyrosty masy ciała przekraczające 1100 g. Stado jest spokojne, a 99% świń ma nieobcięte ogony przy uboju
Zarządzanie pracą i higiena w chlewni
- Robot sprzątający zmniejsza ilość pracy w pomieszczeniu o pięć do sześciu godzin tygodniowo; mówiąc obrazowo, robot zastępuje jednego pracownika.
- Efekt czyszczenia wynosi ok. 98%, co poprawia klimat chlewni, zwalcza szkodniki i zmniejsza ilość drobnoustrojów.
Rentowność
- Dokładne koszty budowy są trudne do oszacowania, ponieważ Specht wykorzystał istniejącą już infrastrukturę zaadoptował istniejące garaże i pomieszczenia techniczne.
- Firma Big Dutchman oferuje wyposażenie budynków inwentarskich za około 2400 euro za stanowisko dla lochy (cena netto, obejmuje montaż, prace elektryczne i oświetlenie).
- Lepsza wydajność prosiąt i oszczędność czasu przyczyniają się do długoterminowej rentowności.
Wyniki pokazują, że grupowe utrzymanie loch w systemie Agilo RS spełnia wymagania dotyczące dobrostanu zwierząt, a także przynosi korzyści związane z produkcją. Połączenie swobody poruszania się zwierząt wynikające ze specjalnego układu chlewni i wydzielonej strefy dla prosiąt pozwala osiągnąć wysoki poziom dobrostanu zwierząt.
Na szczególną uwagę zasługuje pozytywny rozwój prosiąt, które są bardziej żywotne i odporne na stres, gdy są wychowywane w grupie. Ma to pozytywny wpływ nie tylko na hodowlę, ale także na intensywność wzrostu.
Jednocześnie system Agilo RS oferuje korzyści w postaci oszczędności pracy dzięki zastosowaniu zautomatyzowanej technologii czyszczenia. Wyzwaniem jest synchronizacja porodów i zarządzanie przemieszczaniem się świń do kojców grupowych. Eksperci wskazują również kwestie prawne – w szczególności interpretacja maksymalnego dozwolonego czasu utrzymywania macior w zamkniętych kojcach w Niemczech – kwestie te muszą zostać ostatecznie wyjaśnione przez władze.
Wniosek
System Agilo RS to praktyczna i wyznaczająca trendy alternatywa dla tradycyjnych kojców. System łączy w sobie dobrostan zwierząt, korzyści w zakresie wydajności i zwiększoną efektywność zarządzania gospodarstwem. Pozytywne doświadczenia w gospodarstwie Specht wskazują, że grupowe trzymanie loch karmiących nie tylko spełnia obowiązek prawny, ale może również przyczynić się do zrównoważonej produkcji trzody chlewnej.



